پایان سیاستهای منفعل؛ کارشناسان خواستار جایگزینی “غربالگری فعال” به جای “انتظار برای کشف توده”
یک فوق تخصص جراحی غدد و سرطان و عضو کمیته کشوری کنترل سرطان با انتقاد از آنچه «غربالگری» سرطان در کشور خواند، معتقد است بسیاری از اقداماتی که امروز با این عنوان انجام میشود، «کشف زودرس» است نه غربالگری استاندارد.
به گزارش آیینه فردا به نقل از ایسنا، دکتر محمداسماعیل اکبری درباره غربالگری سرطان در ایران اظهار کرد: در ارتباط با غربالگری سرطان میبایست به مفاهیم و تعاریف توجه کرد؛ آنچه که اکنون به عنوان غربالگری سه سرطان در کشور مطرح است، غربالگری نیست. به طور مثال، آزمایش «خون مخفی مدفوع» FOBT که خون ایمونولوژیک مدفوع گرفته میشود، اگر نتیجه آزمایش «مثبت» باشد، ممکن است یک توده سرطانی وجود داشته باشد. این اقدام غربالگری محسوب نمیشود، چراکه در این حالت تودهای پیدا شده و ما آن را کشف کردهایم.
رییس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، درباره غربالگری سرطان پستان نیز توضیح داد: همچنین درباره سرطان پستان نیز یک گروه و جمعیت مشخص مانند تمام افراد ۳۰ تا ۷۰ ساله به مراکزی مشخص مراجعه کنند؛ تمام افرادی که مراجعه میکنند، معاینه میشوند. اگر مراجعهکنندگان تومور داشته باشند، این احتمال وجود دارد که تومور آنها سرطانی باشد. بنابراین از آنها خواسته میشود که اقداماتی را انجام دهند. این اقدامات به معنای غربالگری نیست، بلکه «کشف زودرس» “Early Detection” است؛ یعنی توده پیدا شده است.
رئیس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علومپزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه همچنین تست «پاپ اسمیر» را برای شناسایی سرطان دهانهرحم انجام میدهند، توضیح داد: پاپاسمیر میبایست هر پنج تا هفت سال یکبار انجام شود، اما متاسفانه این آزمایش در برخی موارد حتی هر سه تا چهار ماه یکبار در کشور تکرار میشود. پاپاسمیر برای نمونهگیری از دهانه رحم است نمونهگیری میشود و اگر سلولها منحرف شده باشند، میتوانیم رحم را خارج کنیم. این اقدام برای پیشگیری از سرطان است اما به بدترین شکل انجام میشود.
او درباره پاپاسمیر افزود: اگرچه از قدیمیترین روشها به حساب میآید و ما میلیونها دلار برای آن خرج میکنیم اما در کشور ما استاندارد نشده است. منظور از استانداردشدن، این است که تمام زنان موظف باشند از یک سن خاص برای غربالگری پاپاسمیر مراجعه کنند.
وی درباره ضرورت افزایش آگاهی مردم برای پیشگیری از سرطان گفت: افزایش آگاهی مردم، بهترین کار در مواجهه با سرطان است. افزایش آگاهی و اطلاعرسانی به مردم درباره سرطانها بسیار اهمیت دارند. هنگامی که این پرسش «چرا دیر به پزشک مراجعه کردهاید؟» را برای بیماران مطرح میکنیم، در پاسخ میگویند آزمایش ماموگرافی آنها هیچ مشکلی نداشته است. اقداماتی که انجام میشود به معنای غربالگری نیست؛ چرا که معاینه یا تصویربرداری انجام شده اما بیماری تشخیص داده نشده و بیمار دیر مراجعه میکند. بنابراین باید مشخص شود که اقدامات را برای چه گروهی، با چه روشی و در چه زمانی انجام میدهیم.
دکتر اکبری با تأکید بر نقش آموزش گفت: از یک سو باید مردم آگاه شوند و از سوی دیگر با توجه به امکاناتی که در دسترس داریم به آموزش پزشکان توجه کنیم تا خلاف استانداردها رفتار نکنند. من نمیخواهم بگویم مسائل اقتصادی مهم نیست، اما تمام موارد در پول و جمعکردن آن خلاصه نمیشود؛ مردمداری و وجدان کاری اهمیت دارد. اگر انسان با مردم درست رفتار کند، خدا هم راهش را باز میکند.
